Warming-up voor het hardlopen: eenvoudige oefeningen

Ongeveer 10 minuten voor elke training: eerst wandelen, dan een paar eenvoudige oefeningen in beweging. Aan het einde van de training rustig wandelen.

In totaal ongeveer 10–12 minuten

1. Stevig wandelen

Ongeveer 5 minuten snel wandelen. Je lichaam moet opwarmen en je ademhaling iets versnellen.

2. Warming-upoefeningen

Doe ze rustig en binnen een comfortabel bewegingsbereik, zonder pijn. Bij het zwaaien kun je je vasthouden aan een boom, bank of muur.

  1. Enkels draaien

    10 keer elke kant op, per been

    Zet je tenen op de grond en maak cirkels met je enkel.

  2. Beenzwaaien voor- en achterwaarts

    10 per been

    Ga zijwaarts naast een steunpunt staan en zwaai je been losjes naar voren en naar achteren, als een slinger.

  3. Beenzwaaien zijwaarts

    10 per been

    Ga met je gezicht naar het steunpunt staan en zwaai je been zijwaarts en kruislings voor je langs, als een slinger.

  4. Op de tenen staan

    15 herhalingen

    Kom langzaam zo hoog mogelijk op je tenen en laat je hielen gecontroleerd zakken.

  5. Kuiten en achillespees tegen een muur

    ca. 20–30 s per been, in twee varianten

    Handen tegen een muur, één been naar achteren, hiel op de grond. Buig langzaam je voorste knie en leun naar de muur tot je rek voelt in de kuit van je achterste been. Eerst met je achterste been gestrekt (kuit), dan met de knie licht gebogen (lager, bij de pees). Niet verend bewegen.

  6. Wandelende lunges

    6–8 per been

    Een grote stap, beide knieën licht gebogen, romp rechtop. De voorste knie knikt niet naar binnen.

  7. Knieheffen en hakken-billen

    ca. 20 m per oefening

    Wandelend of in een heel licht drafje: eerst je knieën optillen, dan je hielen naar je billen trekken.

  8. Armen draaien

    10 naar voren en 10 naar achteren

    Grote, rustige cirkels met gestrekte armen.

3. Beginnen met lopen

Begin het eerste loopblok langzamer dan normaal. In de minuten daarna kom je vanzelf op snelheid.

Cooling-down en rekken na het hardlopen

Eindigt de training met hardlopen, wandel dan ongeveer 5 minuten rustig tot je ademhaling tot rust komt. Eindigt hij met het wandelen uit de reeks, dan is dat wandelen al je cooling-down.

Rekoefeningen na het hardlopen (optioneel)

Rekken is optioneel: vind je het fijn of wil je regelmatig aan je bewegingsbereik werken, kies dan een paar rustige rekoefeningen hieronder. Neem elke houding langzaam aan, zonder te veren - je moet lichte rek voelen, geen pijn. Er is geen goed bewijs dat rekken na een training spierpijn duidelijk vermindert of blessures voorkomt.

  • Bovenbeenvoorkant rekken staand

    20–30 s per been, 1–2 keer

    Houd je met één hand vast aan een bank, boom of muur. Pak met de andere hand je enkel en breng je hiel rustig richting je bil, knieën dicht bij elkaar. Maak je rug niet hol en trek je knie niet ver naar achteren.

  • Hamstrings rekken met je hiel op een bankje

    20–30 s per been, 1–2 keer

    Leg de hiel van één been op een laag bankje of een traptree. Buig vanuit je heupen naar voren met een zo recht mogelijke rug, tot je lichte rek voelt aan de achterkant van je bovenbeen. Je hoeft je tenen niet te raken.

  • Heupbuigers rekken in een lunge

    20–30 s per kant, 1–2 keer

    Ga in een grote lunge staan, eventueel met je handen op een bank of boom. Buig je voorste knie en schuif je heupen rustig naar voren met je romp rechtop - je voelt de rek aan de voorkant van de heup van je achterste been. Maak je onderrug niet hol.

  • Kuiten rekken tegen een muur

    20–30 s per been in een van beide varianten, 1–2 keer

    Dezelfde oefening als bij de warming-up: handen tegen de muur, één been naar achteren, hiel op de grond. Buig langzaam je voorste knie en leun naar de muur tot je rek voelt in de kuit van je achterste been - met je achterste been gestrekt of de knie licht gebogen. Duw je hiel niet geforceerd naar de grond.

Stop een rekoefening bij scherpe pijn, gevoelloosheid, tintelingen of duizeligheid. Bij een verse blessure of tijdens de zwangerschap moeten sommige houdingen mogelijk worden aangepast - kies ze individueel, bijvoorbeeld met een fysiotherapeut.

Een warming-up bereidt je voor op inspanning, maar garandeert niet dat je een blessure voorkomt. Doet iets pijn, stop dan de training.

Rekken voor of na het hardlopen?

Een review van studies liet zien dat een warming-up de prestatie verbetert in de meeste onderzochte inspanningstests. Kort rekken (minder dan 60 seconden per spier) gevolgd door weer bewegen vermindert de prestatie nauwelijks, en dynamische oefeningen kunnen die licht verbeteren. Het bewijs dat rekken alleen beschermt tegen blessures is niet overtuigend.

Wat onderzoek zegt over rekken na het hardlopen

In een Cochrane-review verschilde spierpijn met en zonder rekken na inspanning gemiddeld ongeveer 1 punt op een schaal van 100 - een verschil zonder praktisch belang; een nieuwere meta-analyse (15 studies) vond ook geen voordeel voor spierpijn of herstel. In een review van studies naar hardloopblessures (vooral bij militairen) verminderde rekken blessures niet significant. Regelmatig rekken gedurende vele weken vergroot wel het bewegingsbereik - is dat belangrijk voor je, dan kun je het na je training doen.

Bronnen

  1. Fradkin AJ, Zazryn TR, Smoliga JM. Effects of warming-up on physical performance: a systematic review with meta-analysis. J Strength Cond Res. 2010. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19996770/
  2. Behm DG, Blazevich AJ, Kay AD, McHugh M. Acute effects of muscle stretching on physical performance, range of motion, and injury incidence in healthy active individuals: a systematic review. Appl Physiol Nutr Metab. 2016. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26642915/
  3. Herbert RD, de Noronha M, Kamper SJ. Stretching to prevent or reduce muscle soreness after exercise. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(7):CD004577. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21735398/
  4. Zhang P, Chen J, Xing T. Effects of post-exercise stretching versus no stretching on lower limb muscle recovery and performance: a meta-analysis. Front Physiol. 2025;16:1674871. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41103301/
  5. Yeung SS, Yeung EW, Gillespie LD. Interventions for preventing lower limb soft-tissue running injuries. Cochrane Database Syst Rev. 2011;(7):CD001256. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21735382/
  6. Konrad A, Alizadeh S, Daneshjoo A, et al. Chronic effects of stretching on range of motion with consideration of potential moderating variables: A systematic review with meta-analysis. J Sport Health Sci. 2024;13(2):186–194. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37301370/
Terug naar het schema