Fietsschema voor beginners: opbouwen naar 120 minuten fietsen

Een fietsschema voor mensen die beginnen of terugkomen na een pauze: 15 etappes van 3 trainingen en een extra voor wie wil. Je eindigt met 120 minuten rustig fietsen - ongeveer de tijd die je nodig hebt voor de korte afstand van een amateur-MTB-marathon of een gravelrit.

In het kort

  • Het doel is tijd, geen kilometers: 40 km in het bos en 40 km op asfalt zijn totaal verschillende inspanningen. Daarom staan de trainingen en het doel in minuten.
  • Het meeste fietsen is rustig - in de zone waarin je in hele zinnen kunt praten. Zwaardere blokken (Z3) komen vanaf week 8, en de zwaarste zones gebruikt het schema helemaal niet.
  • Fietsen belast de gewrichten minder dan hardlopen, maar lang in één houding zitten heeft zijn prijs. Knieën en rug houden van een goed afgesteld zadel en een geleidelijke opbouw van de fietstijd.

Voor wie meer wil weten

Waar het schema op gebaseerd is - uitleg en bronnen

Zones, praattest en hartslag

Een review van studies naar de praattest laat zien dat comfortabel praten meestal mogelijk is onder de ventilatoire drempel en erboven onmogelijk wordt - ook bij fietsen. Daarom zijn de praattest en de ervaren inspanning de belangrijkste maat in het schema. Een hartslag berekend met een formule is slechts een benadering: in een grote studie bij inactieve mensen was de typische fout bij het schatten van de maximale hartslag met de formule van Tanaka ongeveer 11 slagen per minuut. [2][3]

Gewrichten en botten

Fietsen heeft geen zweeffase en geen landing van de voet op de grond, dus het spaart de gewrichten. Om dezelfde reden prikkelt het de botten weinig: een systematische review vond niet dat wielrennen ze duidelijk versterkt, en bij regelmatig trainende wielrenners werd een lage botdichtheid gezien, ook in de lendenwervels. Andere beweging in de week - wandelen, hardlopen, krachtoefeningen - vult fietsen goed aan. [1]

Fietshouding en overbelasting

De meest voorkomende overbelastingsklachten bij fietsers betreffen de onderrug en de knieën - zo was het onder meer in een studie bij profwielrenners. Bij pijn aan de voorkant van de knie wijzen klinische reviews op de afstelling van de fiets, een recente wijziging van het materiaal en een te snelle toename van fietstijd en intensiteit. Veel van zulke klachten nemen af met eenvoudige aanpassingen aan de fiets, bijvoorbeeld de zadelhoogte. [4][5][6]

Eten en drinken tijdens langere ritten

Voor trainingen tot ongeveer een uur is water meestal genoeg. Het ACSM-standpunt over duurinspanning van 1–2,5 uur noemt 30–60 g koolhydraten per uur (bijv. sportdrank, een gel, een banaan). Het loont om dit te oefenen tijdens de langste trainingen, niet pas tijdens de wedstrijd. [7]

Een lichtere week voor de wedstrijd

Voor de wedstrijd verlaagt het schema de trainingsomvang en houdt het korte zwaardere blokken aan. Een meta-analyse van studies bij wedstrijdsporters wijst erop dat zo'n taper - minder omvang bij vergelijkbare intensiteit - de prestatie verbetert. Het gaat om studies bij sporters, dus zie het als richtlijn, niet als garantie. [8]

Verkoudheid en andere infecties

Experts op het gebied van infecties bij sporters schrijven dat er geen bewijs is dat sporten tijdens een gewone verkoudheid de gezondheid ernstig schaadt. Griep of COVID-19 zijn wel een reden om te pauzeren, en pijn op de borst, flauwvallen, kortademigheid of hartkloppingen betekenen: stoppen met sporten en naar een arts. Op deze site hanteren we ook een voorzichtige regel: niet trainen met koorts of spierpijn. [9]

Beperkingen

Het schema is ontwikkeld op basis van literatuuronderzoek en trainerspraktijk. De introductie-etappe, de drempels van de instaptest en de indeling van de dagen in de week zijn schattingen - er is geen onderzoek dat ze bevestigt. Zware intervallen (zones 4–5) ontbreken bewust, omdat het doel van 120 minuten ze niet vereist. Het schema zelf is niet getest in een wetenschappelijke studie, en het volgen ervan garandeert geen resultaat of blessurevrijheid.

Bronnen

  1. Olmedillas H, González-Agüero A, Moreno LA, Casajus JA, Vicente-Rodríguez G. Cycling and bone health: a systematic review. BMC Med. 2012;10:168. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23256921/
  2. Reed JL, Pipe AL. The talk test: a useful tool for prescribing and monitoring exercise intensity. Curr Opin Cardiol. 2014;29(5):475–480. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25010379/
  3. Sarzynski MA, et al. Measured maximal heart rates compared to commonly used age-based prediction equations in the Heritage Family Study. Am J Hum Biol. 2013;25(5):695–701. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23913510/
  4. Clarsen B, Krosshaug T, Bahr R. Overuse injuries in professional road cyclists. Am J Sports Med. 2010;38(12):2494–2501. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20847225/
  5. Silberman MR. Bicycling injuries. Curr Sports Med Rep. 2013;12(5):337–345. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24030309/
  6. Asplund C, St Pierre P. Knee pain and bicycling: fitting concepts for clinicians. Phys Sportsmed. 2004;32(4):23–30. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20086406/
  7. Thomas DT, Erdman KA, Burke LM. American College of Sports Medicine Joint Position Statement. Nutrition and Athletic Performance. Med Sci Sports Exerc. 2016;48(3):543–568. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26891166/
  8. Bosquet L, Montpetit J, Arvisais D, Mujika I. Effects of tapering on performance: a meta-analysis. Med Sci Sports Exerc. 2007;39(8):1358–1365. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17762369/
  9. Ruuskanen O, Valtonen M, Waris M, Luoto R, Heinonen OJ. Sport and exercise during viral acute respiratory illness - Time to revisit. J Sport Health Sci. 2024;13(5):663–665. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38072364/

Waar begin je

Je voortgang

Voortgang op dit apparaat laden…

Voortgang wordt alleen in deze browser op dit apparaat opgeslagen. We synchroniseren die niet, en het wissen van browsergegevens of privénavigatie kan hem verwijderen. Je kunt een kopie downloaden.

Back-up en gegevens verwijderen

Het programma is educatief en geen medisch advies of individuele goedkeuring om te sporten. Heb je een hartaandoening, klachten tijdens inspanning of twijfels door een ziekte of behandeling, overleg dan met een arts voordat je met het schema begint. Stop met fietsen bij pijn of druk op de borst, ernstige kortademigheid, duizeligheid, flauwvallen of hartkloppingen met zwakte - bel bij een vermoeden van nood 112 (of het lokale alarmnummer).

Hoe het programma werkt

  • 3 trainingen per week met een rustdag ertussen; de langste rit doe je het liefst in het weekend. De vierde training is optioneel en telt niet mee voor het afronden van de week.
  • Intensiteit wordt beschreven met de zones Z1–Z3. De simpelste manier om ze te herkennen is de praattest: in Z2 praat je in hele zinnen, in Z3 alleen in korte.
  • De notatie „5 × [3 min Z2 / 2 min Z1]” betekent 5 herhalingen: 3 minuten fietsen in Z2, dan 2 minuten rustig doortrappen in Z1.
  • Warming-up en cooling-down horen bij de training: fiets de eerste minuten rustig en ga van Z1 naar Z2, en trap de laatste 5 minuten of zo rustig door in Z1.
  • Je kunt offroad fietsen, op asfalt of op een fietstrainer - tijd en zone tellen, niet afstand of snelheid.
  • Een „week” is een etappe, geen datum in de kalender. Je kunt hem herhalen - het programma kan dan langer duren dan 15 weken, en dat is prima.

Intensiteitszones en hartslagcalculator

Het fietsschema in 15 weken, week voor week

Elke week heeft een eigen pagina met de trainingen en een korte uitleg van de etappe.

  1. Week 1: Introductie-etappe 25 min 20 min 30 min
  2. Week 2: Introductie-etappe 28 min 21 min 35 min
  3. Week 3: Introductie-etappe 26 min 20 min 38 min
  4. Week 4: Aerobe basis 30 min 20 min 40 min
  5. Week 5: Aerobe basis 35 min 25 min 50 min
  6. Week 6: Aerobe basis 40 min 30 min 60 min
  7. Week 7: Een lichtere week 30 min 20 min 45 min
  8. Week 8: Opbouw 40 min 30 min 70 min
  9. Week 9: Opbouw 40 min 35 min 80 min
  10. Week 10: Opbouw 50 min 35 min 90 min
  11. Week 11: Een lichtere week 35 min 30 min 60 min
  12. Week 12: Wedstrijdvoorbereiding 48 min 40 min 100 min
  13. Week 13: Wedstrijdvoorbereiding 58 min 40 min 110 min
  14. Week 14: De langste rit 53 min 45 min 120 min
  15. Week 15: Wedstrijd of 120 minuten 39 min 20 min 120 min